Ethem DERMANGüneş Sistemi

Gökyüzünün İlginç Cisimleri: Kaynayan Uydu, Io

ABD’deki jeologlar bugüne kadar çekilmiş görüntüleri kullanarak güneş sisteminin en ilginç ve gizemli cisimlerinden biri olan Jüpiter’in uydusu Io’nun haritasını çıkardılar. Bu uyduyu Galileo 400 yıl önce keşfetmişti. Onun keşfettiği ve bugün adlarına Galileo uyduları dediğimiz 4 büyük uydudan Jüpiter’e en yakın olanı. Fakat bu yakınlık onun başına iş açmış. O dev gezegenin tedirginlik etkileri (bizim Ay’a uyguladığımıza benzer) ile iç yapısı sürekli ısınıyor, bu ısıyı içinde tutamadığı için de yüzeyi yanardağlarla dolu. 

Io üzerinde gördükleri her olguyu harita üzerine işlediler. Yanardağlar, lavların akıntı yolları, volkanik kubbeler, yüksek dağlar, kükürt dioksitçe zengin bölgeler gibi 19 farklı yüzey türünü 6 yıl süren bir proje çerçevesinde haritaladılar.

Yanardağ deyince öyle yüksek tepeler beklemeyin daha alçak yaygın yapılardan lavlar fışkırıyor. Bu yanardağlardan Io yüzeyinde tam 425 tane var. Uydunun yüzeyinde olmayan tek şey çarpma kraterleri çünkü yüzey sürekli yenileniyor.

Dünyamızın jeolojik etkinliği ile karşılaştırıldığında Io’nun 25 kez daha aktif olduğu anlaşılıyor. Fotoğrafta kırmızı işaretler sıcak noktaları yani lav püskürten bölgeleri mavi işaretler ise dağları göstermektedir.

Resim. IO

Sevgilerimle…

Etiketler

Ethem DERMAN

Yazar: Prof.Dr. Ethem DERMAN. Ankara Üniversitesi - Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümünden emekli öğretim görevlisidir.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı