RadioAstron Teleskobu 30 Yıl Gecikmeyle Yörüngesine Yerleşti

 Fatma Nur AKI, TA2AKI
 24 Temmuz 2011

Rusya Federasyonu’nun yaşadığı bütçe sıkıntıları sebebiyle bitirilmesi 30 yılı bulan yeni uzay teleskobu 18 Temmuz tarihinde Kazakistan’ın Baykonur Uzay Üssü’nden fırlatıldı ve Dünya’dan 390.000 kilometre uzaklıktaki LaGrange noktasındaki yörüngesine oturdu. LaGrange noktaları; bir yıldız sistemi içinde doğal olarak oluşan kütleçekim nötr bölgeler olup buraya yerleşen herhangi nesne, uzaydaki konumunu sürekli yörünge düzeltmesi yapmaya ihtiyaç duymadan koruyabiliyor. Rus Astro Uzay Merkezi tarafından finanse edilen RadioAstron (diğer adıyla Spektr R) yörüngedeki en büyük uzay teleskobu ünvanına sahip.

Geliştirilmesi Soğuk Savaş yıllarında başlanan RadioAstron 10 metrelik çanak açıklığı ile benzeri birçok radyo teleskoptan daha küçük. Ancak, yeryüzündeki istasyonlardan gönderilen güçlü sinyallerle birlikte kullanıldığında, bugüne dek yapılmış en güçlü radyo teleskopa dönüşecek. Bu tekniğe “interferometri” deniyor ve bu sayede araç Dünya’nın çapının yaklaşık 30 katı genişliğinde bir görüş alanına sahip oluyor. Bu da Hubble uzay teleskobundan yaklaşık 10,000 kat daha yüksek çözünürlüklü görüntüler alabilmesine imkan tanıyacak [1].

RadyoAstron Projesi; Astro Uzay Üssü tarafından Rus Bilim Akademisi P. N. Lebedev Fizik Enstitüsü Astro Uzay Merkezi, ve çok sayıda Rus ve uluslararası kuruluşlar ile işbirliği S.A. Lavochkin Federal Araştırma ve Üretim Birliği, ve Rus Roscosmos birimi tarafından tasarlanmıştır [2].

httpv://www.youtube.com/watch?v=48O4kgjjKkc

Ruslardan çok önemli uzay adımı (video)

Teleskop; ultra-yüksek çözünürlük gibi özellikleri ile yakın-Dünya ve gezegenler arası plazma araştırmaları, gökadalararası nesnelerin radyo-astrofizik gözlemleri için tasarlanmıştır. Radyo-teleskop yer/dünya tabanlı sistem ile birlikte kullanıldığı zaman çok yüksek açısal çözümleme gücü sağlanabilecek. Amerikan uzay teleskopu Hubble’a atfen “Rus Hubble”ı olarak da bilinen radyo teleskop, milyarlarca ışıkyılı uzaklıktaki gök cisimlerini görebilecek güçte. [3].

RadioAstron projesi Başkanı Vladimir BOBISKIN;  insanların evrenin sadece yüzde 4’ü hakkında bilgi sahibi olduğunu ve yeni teleskopun ufkumuzu genişleteceğini söyledi. BOBISKIN evrende muhtemelen yalnız olmadığımızı da sözlerine ekledi.

 Ne var ki aracın düzgün performans göstermesinin önünde hâlâ bir büyük engel var. RadioAstron çalışırken saniyede 144 megabit veri oluşturuyor ve bunu depolayacak kadar geniş kapasitesi olmadığından, devamlı Dünya üzerindeki alıcı istasyonlarla iletişim halinde olmalı. Sorun şu ki, gezegende RadioAstron ile devamlı iletişim kurabilecek ve bu veriyi alabilecek kapasitede sadece tek bir anten mevcut. Eğer kısa sürede yenileri inşa edilmezse, aracın gönderdiği kıymetli verilerin ciddi bir kısmı kaybedilebilir [1].

Kaynaklar:

[1] http://www.technopat.net
[2 ] http://en.wikipedia.org/wiki/RadioAstron
[3] http://www.engadget.com

 

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?