Ethem DERMANYıldızlar

Bu Mevsim Gökyüzü: Yaz Üçgeni

Yaz mevsiminde Güneş battıktan hemen sonra, doğu ufkunda üç parlak yıldız görürsünüz. Gece yarısına doğru bu üçlü tepenizde olur, sabahleyin Güneş doğmadan da batı ufkunda görürüz. Yaz gecelerinin vazgeçilmezi olan bu parlak yıldızları gördüğünüz zaman hemen gökyüzünde üç tane takımyıldızı da öğrenmiş olursunuz. Çünkü Vega, Çalgı’nın, Deneb, Kuğu’nun ve Altair ise Kartal takımyıldızlarının en parlak yıldızlarıdır.

Yaz üçgeninin tepesinde Vega’nın hükümdarlığı vardır, üç yıldızdan en parlak olanı odur. Aslında üç yıldız da çok parlaktır ve ışık seli içinde yüzen İstanbul’dan dahi görülmektedir.

Bu üçgenin kenarları çok uzundur. Çünkü üç takımyıldızın dışında bu üçgen, başka yıldız grupları da içerir. Aslında bulmak çok kolaydır. Doğu ufkuna baktığınızda en parlak yıldız Vega’dır. Onun hemen sol altında Deneb’i, sağ altında ise Altair yıldızlarını farkedersiniz.

Ay ışığı olmayan bir akşamda bulunduğunuz kentten uzakta karanlık bir konumdaysanız Vega ile Altair’in arasından akan bir ışık seli görürsünüz. Bu bizim içinde yaşadığımız gökada olan Samanyolu’nun düzlemidir. Tüm gökyüzünde bir uçtan bir uca akan bu yıldızlar nehrinin tam ortasında Deneb bir ada gibi yer alır. Aslında gökyüzünde gördüğümüz tüm yıldızlar Samanyolu’na aittir ama düzleminde o kadar çok yıldız vardır ki biz o bölgeleri parlak bir bulut gibi görürüz.

Resim. Doğu ufkunda yaz üçgeni.

Karanlık bir gecede yaz üçgenini tanıdığınız zaman Samanyolu’nu da tanımış olursunuz. Bu ışıklı bulvarı gözlemek insana büyük bir zevk verir. Eğer küçük bir avcı dürbünü ile bu bulvara bakacak olursanız bir çok yıldızın yanında bulutsular ve yıldız kümelerini de hemen farkedersiniz.

Amerika’da iköğretim öğrencileri bu üçgeni büyük bir “V” olarak algılarlar, bu ise tatil anlamına gelen Vacation sözcüğünün baş harfidir. Yazın tatil yapan öğrenciler yaz üçgeni sayesinde gökyüzünü çok daha hızlı öğrenirler.

Her akşam yaz üçgenine bakarsanız sizin de bir yıldız takviminiz olur. Haziran ayının son haftalarında, akşamın ilk saatlerinde tam doğudan kendini gösterir, hemen anlarız ki ilkbahar yerini yaza bırakıyor. Yine akşamın ilk saatlerinde bu yaz üçgenini güney yönünde görürsek bu bize yazın bittiğini, sonbahara geçtiğimizi gösterir. Sonuç olarak gökyüzüne bakmak, oradaki yıldızları tanımak, mevsimsel değişimleri incelemek çok güzeldir, size de öneririm…

Sevgilerimle…

Etiketler

Ethem DERMAN

Yazar: Prof.Dr. Ethem DERMAN. Ankara Üniversitesi - Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümünden emekli öğretim görevlisidir.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı