TAMSAT GENÇ UZAY

Kategoriler

TAMSAT İrtibat Bilgileri

TAMSAT Amatör Uydu Teknolojileri Derneği

P.K:88 Gölbaşı 06830 ANKARA
E-posta: bilgi [at] tamsat.org.tr

THK Üniversitesi Öğrencileri İle Buluştuk

 Barış DİNÇ, TA7W
 23 Kasım 2019

Türk Hava Kurumu Üniversitesi (THK) öğrencileri ve öğretim görevlilerinin katıldığı seminerde Şahin Küliğ “Küçük Uydular ve TAMSAT” konulu sunumu ile küp uydular konusunda merak edilenleri ve ülkemizdeki küçük uydu tarihçesini anlattı. Uydu mimarileri, yapı taşları ve alt sistemleri konusunda yapılan çalışmaları ele alırken ülkemizde hazırlanan küp uydu projelerine TAMSAT sistemleri ile katkılardan söz etti.

Sunumun video linkler :

Sunum dokümanı TAMSAT_THK_UNI-20.11.2019

 

ASELSAN 4800 TAMSAT Kit Uygulama İçin Önemli Uyarı

 Barış DİNÇ, TA7W
 2 Ekim 2019

ASLESAN 4822’lere yapılan son değişikliklerle birlikte dikkat edilmesi gereken birkaç husus var. İlgili dokümanlarda gözden kaçabileceği için buradan tekrar hatırlatmak istedik.

1. PTT kontrolu icin TAMSAT Kit uzerindeki PTT cikisini ana kontrol karti uzerindeki J2’nin 3. pinine bagliyorduk. Ancak bu durumun dogru olmadigini farkettik ve J2’nin 3.pini yerine 8155 entegresini soktugumuz bacaklarindan 26 numarali bacaga lehimlemek gerekmektedir. 1 Agustoz 2019 tarihinden sonra hazirlanan HEX dosyalarini yuklediginizde veya Eylul 2019 tarihinden sonra TAMSAT KIT alip taktiginizda , kartiniz uzerinde PTT out un bu 26 numarali bacaga baglanmis oldugu duruma gore calisacaktir, eski cihazlarda (yani bu modifikasyonun / duzenlemenin yapilmadigi cihazlarda PTT islevi ters calisacaktir)

Baglantinin nasil yapilacagi detay icin guncellenmis olan modifikasyon dokumanindan inceleyiniz. Eğer bu baglantiyi yapmazsaniz cihaziniz sürekli göndermede kalacaktır. Eger anten baglı değil ise cihaza zarar verebilirsiniz.

2. TON devrede iken, karşı tarafta hissedilebilicek HAM-HIM-gürültülerini, eski haline göre %80 bastırabilmek için, aşağıdaki uygulamayı yapabilirsiniz. 3.3nF bir kapasitörü LM224 ün 11nci ve 12nci bacağına bağlamalısınız. Uygulama yapılacak olan LM224, ön panel size bakarken,ön panele en yakın solda olan.

ÖNEMLI UYARI :

Cihazla çalışırken mutlaka uygun bir antenin veya suni yükün (dummy load) takılı olduğundan emin olunuz.

ASELSAN 4800 – TAMSAT Kiti Kullanım Notları

 Barış DİNÇ, TA7W
 2 Ekim 2019

TAMSAT Kiti uygulanmış cihazların nasıl kullanılacağı ilgili ile ilgili kullanım notları. Hazırlayan TA2GY Cem Karagoz’e teşekkürler.

4822-Tamsat-Kullanım_02102019

Kreiken Rasathanesi’ndeki Radyo Teleskop Anteni Mekanizmasının İncelenmesi

 Barış DİNÇ, TA7W
 8 Temmuz 2019

1.         AMAÇ ve KAPSAM

1.1           Amaç

Bu çalımanın amac Ankara Üniversitesi Kreiken Rasathanesi’nde bulunan Radyo Teleskop antenini tekrar faal hale getirmeye katkı sağlamaktır. Çalışmaların amacı radyo teleskobun olabildiğince orijinal halinin muhafaza edilerek, ihtiyaç duyulan noktalarda modernizasyonlar uygulayarak tüm sistemi tekrar faal hale getirmektir.

Anten üzerinde yaptığımız ilk gözlemde, antenin dipol kısımlarının bütünselliğinin tamam olduğunu, motor kısımlarının bütünselliğinin de tamam olduğunu gördük. Fakat fonksiyonlarının tam olup olmadığı hakkında elimizde bir bilgi ve gözlem yoktu. Antenin aktif hale getirebilmek için iki takım oluşturduk. Bunlardan birincisi mekanik kısımlarını aslına eş olarak aynı fonksiyonları yerine getirebilecek şekilde çalışmasını sağlamak, ikincisi ise anten kısmını inceleyerek çalıştırılmasını yada daha geniş kapsamlı gözlemler için ilaveler/düzenlemeler/ değişiklikler yapma üzere çalışmalar yapmak amacındadır.

1.2           KAPSAM

Bu doküman kapsamında antenin mekanik yapısının çalışma prensipleri anlatılacak ve mekanik yapının orjinalindeki hareketleri yeniden yapabilmesi için yapılan çalışmalar ele alınacaktır.

2.         DÖKÜMANA GENEL BAKIŞ

2.1           İLGİLİ DOKÜMANLAR

Rasathane doküman arşivinden alınan sitem tanıtım dokümanları referans olarak kullanılmış olup, dokümanların içeriğinde antenin mekanik yapısının öalışması konusunda herhangi bir detay bilgiye rastlanmamıştır.

Antenin ve elektronik sistemlerin üretiminin 1950-1960’lı yıllarda NEDERLAND TELEKOM tarafından yapılmıştır, internet araştırmalarında benzer sistemlere rastlanmış olsa da bu antenin bşrebir benzerine denk gelinememiştir.

2.2           TANIMLAR

Yoktur.

2.3           KISALTLAMALAR

Kısaltma Açıklama
AC Alternative Current
Hz Hertz
VAC Voltage Altrnative Current

3.         SİSTEME GENEL BAKIŞ

Prof. Dr. Egbert Adriaan Kreiken’in hatırasına saygı için öncelikle ana amacımızın antenin ana yapısının bozulmamasını sağlama olması kararını aldık.

Motor ve hareketli kısımlar üzerinde yaptığımız gözlem, onarım ve bakımlarda  dikkatimizi çeken önemi bir husus, mekanik sistemin tüm vida ve hareketli parçalarının paslanmaz malzemeden üretilmiş olması idi (pirinç vs). Bu da mekanik sistemi uzun yıllara rağmen korozyona uğramamasını sağlamıştır.

İlk önce tüm hareketli mekanik sistemi kimyasallarla temizleyip yağlayıp hareketlerin daha yumuşak ve sarsıntısız olmasını sağladık. Elde edilen kısıtlı dokümanlarda da mekanik sistemi periyodik olarak bakımının yapılmasından söz edilmektedir.

Elektrik ve elektromekanik kısmının incelenmesi, varsa arızalarının giderilmesi işleri kapsamında;

Sistem üzerinde iki adet motor olduğu ve bunlardan sağ tarafta yer alanının ekvatoryal ve güneş senkron hareketi sağlayan motor olduğu görülmüştür. Solda yer alan motorun ise anteni hızlı olarak ileri ya da geri hızlı hareketle istenilen pozisyona getirilmeyi sağladığı görülmüştür.

Motorların 50Hz şehir şebekesini senkronlamak amacıyla kullandığı ve hazırlanan dişli tertibatları ile güneşin hareketine esenkron bir hareketin sağlandığı belirlenmiştir.

Anten güneş gözlemi amacıyla tasarlandığı için ekvatoryal hareketi bulunduğu yerden batı yönüne doğru yapmaktadır. Yaptığımız kontrolde ekvatortal hareketin tüm fonksiyonlarının çalıştığını gördük ve test ettik.

Sistemin kapakları üzerinden birine kabartma/kazıma olarak çizilmiş olan bağlantı blok şeması görünümü aşağıdaki şekildeki gibidir;

Şekil 1 Orijinal Motor ve Anahtar Şeması

3.1           GÜNEŞ SENKRON Ekvatoryal Hareket

Ekvatoryal hareket sağlayan mekanik yapının blok şeması aşağıdaki gibidir;

Şekil 2 Ekvatoryal Hareket Blok Şeması

Ekvatoryal hareket şekilde görülen AC motorun öncelikle başlangıç sarımlarının M-S-L olarak işaretlenmiş rölenin sarımı üzerinden sürülerek ilk kalkışı yapması ile başlar. İlk hareketinde çok akım çeken kalkış motoru rölenin çekmesine neden olur ve dönmeye başladığında çektiği akım düşer, akım düşünce role çekmeyi bırakır ve hareketin devamlılığı sağlanmış olur.

Ekvatoryal hareketi sağlayan parçalar ve kullanımı şu şekildedir;

  • Ekvatoryal hareket anahtarı açılarak ekvatoryal senkron motorun ilk kalkış için enerjilenmesi sağlanır,
  • Hızlı ileri -geri hareketi sağlayan ikinci motorun herhangibir hareket yapmaması amacıyla bu motoru enerjileyecek olan 3 konumlu (1-0-2) anahtarı 0 pozisyonunda olmalıdır, böylece bu motora enerji gitmeyecektir

Şekil 3 Anahtar Konumları

  • Aşağıdaki şekilde görülen kavrama kolu vidası gevşetilerek üst dişliye geçirilecek ve vida tekrar sıkılacaktır. Bu kavrama kolunun görevi anteni hareket ettirecek olan ana dişliye hangi motorun gücünün uygulanacağını belirlemektir. Kavrama kolu yukarı dişliye yaslandığında ekvatoryal hareketi yapan motor yükü üzerine alacaktır, kavrama kolu aşağıdaki dişliye yaslandığında ise hızlı (1-02 anahtarının konumuna uygun olarak hızlı veya çok hızlı) hareket motoru yükü üzerine alacaktır. Aşağıdaki şekilde kavrama kolu ve dişliler gösterilmiştir;

Şekil 4 Kavrama kolu ve dişliler

Yapılan çalışmalar esnasında herhangibir malzeme yenilemesine gerek olmaksızın birtakım temizleme ve düzenleme faaliyetleri ardından bu hareket sorunsuz olarak çalıştırılabilmiştir.

3.2           HIZLI İLERİ-GERİ EKVATORYAL HAREKET

Yaptığımız kontrollere anteni hızlı olarak doğu ya da batı yönünde hareket ettiren sistemin motorunun çalışmadığı, ancak motor elle tahrik edildiğinde döndüğü gözlemlenmiştir.

Kullanılan motorun özellikleri aşağıdaki tabloda verilmiştir;

Tablo 1 –Hızlı ekvatoryal ileri-geri hareket motoru özellikleri

Üretici Brown-Boveri
Besleme Voltajı 220 VAC
Besleme Frekansı 50 Hz
Gücü ¼ hp

 

Motorun içinde bir ana sargı ve bir yardımcı sargı vardır. Yardımcı sargıya çok kısa süreli (örneğin 1sn kadar) gerilim uygulanarak motor kalkışı sağlanmaktadır. Bu ilk kalkışı sağlamak ve daha sonra devreden çıkmasını sağlama görevi, üzerinden seri olarak akım akıtılan rolelerdedir.  Yardımcı sargıya uygulanan voltajın yönü değiştirilerek motorun yönü de değiştirilebilmektedir. Yardımcı sargıya gerilimin uygulama yönü 1-0-2 şeklinde kodlandırılmış olan ve iç yapısı aşağıdaki gibi olan çoklu komütatör ile sağlanmaktadır;

Şekil 5 1-0-2 Komütatör İç Yapısı Şeması

Yardımcı sargıyı devreye sokmak için ana sargıya seri olarak bir akım rölesi kullanılmıştır. Rölenin kontakları normalde açık NA pozisyonundadır. Ana sargıya gerilim uygulandığında, ana sargıdan geçen akım, akım rölesinden de geçmekte ve kontakları kapalı hale gelmektedir. Kapanan kontaklar üzerinden yardımcı sargıya da enerji uygulanmakta ve motor yardımcı sargıya uygulanan voltajın yönüne bağlı olarak dönmeye başlamaktadır. Motor devrini aldıktan sonra üzerinden geçen akım düşmekte, düşen akımdan dolay akım rölesi kontakları açık pozisyona geçmekte ve motor dönmeye devam etmektedir.

Motorun böyle çalışması beklenirken dönmeye başlamamasından dolayı elektrik sistemi ana kutu kapağında bulunan şemaya göre incelenmiştir. Arızalanabilecek tüm parçalar ve bağlantılar gözden geçirilmiştir.

1-0-2 anahtarının yapılan incelemeler ve testler sonrasında sağlam olduğu gözlemlenmiştir.

Motor sökülerek atölye şartlarında test edilmiş ve sağlam olduğu görülmüştür. Kalkış anında 2,7A ve normal çalışmada 1,6A akım çekmekte olduğu kaydedilmiştir.

Akım rölesinin arızalı olduğu tespit edilmiştir. Piyasadan benzer röleler temin edilmiş ancak gerek mekanik problemlerinden gerekse uygun sarım sayılarına sahip olmadıklarından kullanılamamıştır. Sistemin yaşı göz önüne alındığında orijinal parça bulmanın mümkün olamayacağı değerlendirilmiştir. Bunu üzerine akım rölesi iptal edilerek yardımcı sargıya 1sn enerji verecek bir adet zamanlama rölesi eklenmiştir. Bu zaman rölesi aşağıdaki şekilde gösterilmiştir;

Şekil 6 Eklenen Zaman Rolesi

Zaman rölesi 1-0-2 anahtar kapağı üzerine ray takılarak uygun şekilde montajı yapılmıştır.

Diğer bir husus da anten limit anahtarlarından birinin arızalı olduğu görülerek yenisi ile değiştirilmiştir.

Olası hatalı/kopuk teller için tüm bağlantılar tekrar gözden geçirilmiş eskimiş yıpranmış soket bağlantıları yenilenmiştir.

Motor test edilerek başarı ile çalıştığı gözlemlenmiştir.

Yapılan eklenti aşağıdaki şekilde gösterilmiştir;

Şekil 7 Eklenen Zaman Rolesi Bağlantı Şeması

Antenin hızlı olarak ileri veya geri yönde hareket ettirilebilmesi için izlenmesi gereken adımalar aşağıdaki gibidir;

  • Ekvatoryel hareket anahtarının kapalı konuma getir,
  • 1-0-2 anahtarı 0 pozisyonunda olmalı,
  • Kavrama vidasını gevşet ve alt dişliye geçirerek vidayı tekrar sık,
  • 1-0-2 anahtarını 1 ya da 2 pozisyonuna al ve motorun dönüşünü sağla, antenin hareket ettiğini kontrol et,
  • Anteni diğer yöne çevirmek için 1-0-2 anahtarını 0 pozisyonuna al ve motor tam durana kadar bekle. (Motor tam durmadan diğer pozisyona alırsanız motorun doğasından ötürü aynı yönde dönmeye devam edebilir.) Motor tam durduktan sonra 1-0-2 anahtarını diğer pozisyona al.
  • Anten hareket sistemi üzerinde iki adet limit anahtarı vardır. Bunlar antenin aşırı uca gitmesine engel olmak için ekvatoryal ya da sağ-sol motorlarının elektriğini kesmektedir. Böyle bir durumda aktif durumdaki motoru kullanarak yada elle döndürerek limit anahtarı kesmesinden kurtulabilirsiniz.

Hızlı sağ sol mekanizmasının yapısından dolayı (kavrama kolunun ve gerekli şaft hareketi) otomatik hale getirmek mümkün görünmemektedir. Ancak ana şaft tahriği doğrudan linear yada bir step motor ile sürülürse mümkün olabileceği değerlendirilmiştir.

Sisteme aşağıdaki malzemeler eklenmiştir;

  • 1 adet zaman rölesi – MCB-7
  • Kablo,
  • Klemens,
  • Soket

4.         BAKIM

Sistemin tekrar çalıştırılması esnasında aşağıdaki malzemeler ile bakım yapılmış olup sistemin daha uzun yıllar ayakta kalabilmesini sağlamak amacıyla aşağıdaki malzemeler ile bakım yapılması önerilir.

Yağlama malzemeleri:

  • Förch S411 pas sökücü
  • Förch S402 sıvı gres
  • Förch S485 lityum tabanlı gres (-30, +125 derece

5.         SONUÇ VE ÖNERİLER

Bu doküman kapsamında da anlatıldığı şekli ile Ankara Üniversitesi Kreiken Rasathanesi’nde bulunan radyo teleskop anteninin mekanik aksamları ilk günkü çalışma prensiplerine uygun olarak yeniden hayata geçirilmiştir.

Mekanik yapı ardından anten ve alıcı çalışmaları da tamamlanarak sistemin yeniden aktif edilmesi sağlanabilecektir.

Bu dokümanın “Bakım” başlığı altında belirtilen malzemeler ile peryodik olarak bakımının yapılması durumunda çalışmasına daha uzun yıllar sağlıklı bir şekilde devam edebileceği değerlendirilmektedir.

Kreiken Rasathanesi’ndeki Radyo Teleskop Anteni’nin İncelenmesi

 Barış DİNÇ, TA7W
 7 Temmuz 2019

Ankara Üniversitesi’nin Ahlatlıbel’de bulunan KREIKEN Rasathane’sinde bulunan ve en son 1970 yıllarda kullanılan radyo teleskobunu TAMSAT olarak yeniden çalıştırma faaliyetlerine başlamıştık. Geçtiğimiz haftalarda yerinde yaptığımız bir inceleme sonrasında antenin modellenmesi ve çalışma parametrelerinin oluşturulması konusunda da çalışmalarımızı hızlandırdık.

Bu alandaki çalışmaları derneğimiz üyelerinden Türker Dolapçı (TA2OTD)’nin akademik yaklaşımı ile de bir rapor haline getirmeye çalışacağız.
Geçtiğimiz haftalarda yapılan yerinde incelemeleri ekte bulunan doküman ile kayıt altına almaya çalıştık. İlerleyen zamanlarda simülasyonlar ve antenin çalışma detaylarını da buradan sizlerle paylaşacağız.

ANTEN RAPORU İÇİN BURAYA KLİKLEYİNİZ (PDF)

 

Genç Havacılık ve Uzay Zirvesi

 Barış DİNÇ, TA7W
 23 Nisan 2019

Çankaya Üniversitesi IEEE topluluğunun düzenlediği “Genç Havacılık ve Uzay Zirvesi”  kapsamında pek çok değerli konuşmacının yanında ben de gençlerle bir araya gelme fırsatını buldum. Öncelikle derneğimiz TAMSAT kapsamında yaptığımız faaliyetler ve gençlerin katılımına olan ihtiyacımızı dile getirmeye çalıştığım “A’dan Z’ye bir KÜPSAT Hikayesi” başlıklı konuşmamın videosuna aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:

Cubesat Dokümantasyon Çalışmaları Son Hızla Devam Ediyor

 Barış DİNÇ, TA7W
 1 Eylül 2018

1 Eylül 2018 tarihinde, değerli TAMSAT üyeleri ve destekçilerinin bir araya geldiği geleneksel haftalık toplantısında bu hafta, Küp Uydu Ar-Ge çalışmaları ve yapılacak başvurular kapsamında kullanabilmek amacı ile hazırlanan dokümantasyon üzerinden geçilerek eşdeğer gözden geçirmeler yapıldı. Toplantı için alışılagelmiş toplantı odaları yerine bu hafta yapılan toplantı bir “Kahveci” dükkanının VIP salonunda gerçekleştirildi.

Oldukça eğlenceli ve bol şakalaşmalı ama bir o kadar da bilimsellik ve üretkenlik içeren sıradışı toplantımız kapsamında aşağıdaki konularda fikir tartışmaları yapıldı;

  • Küy Uydu Mimarisi
  • Küp Uydu Yapısı (Frame)
  • Anten sistemleri
  • Yer Kontrol İstasyonu
  • Elektrik Güç Sistemi   (EPS)
  • İletişim Sistemleri
  • Güneş Panelleri

Hazırlanan taslak dokümanın içeriğinde aşağıdaki düzenlemelerin yapılmasına karar verilmiş ve yapılan toplantıya ait ekteki toplantı tutanağı hazırlanmıştır. (tamsat_010918)

Toplanti sonrasinda Turker Dolapci tarafindan yapilan küp uydu anten simülasyonu sonuçları konusundaki anlatımı gerçekleştirildi.

Katılımcılar:

  • Tahir DENGİZ
  • Barış DİNÇ
  • Burcu AYBAK
  • Baran AKBIYIK
  • Türker DOLAPÇI
  • Prof. Dr. Yıldırım SARA
  • Doç. Dr. Ergin DİLEKÖZ
  • Prof. Dr. Yücel BALBAY
  • Bora YURTÖREN
  • Şahin KÜLİĞ
  • Levent POSTOĞLU

Yapılan bu eğlenceli çalışmayı unutmamak ve gelecekte hatırlayarak TAMSAT tarafından yapılan çalışmaları tarihe not edebilmek amacıyla bu güne ait güzel fotoğraf karelerini bu yazı ile paylaşmak istedik.

Bu çalışmalarımızda konuya ilgi duyan her gönüllüyü/meraklıyı aramızda görmek isteriz.

 

Perseid Meteor Yağmuru Özel Etkinliği

 Barış DİNÇ, TA7W
 11 Ağustos 2018

,12 Ağustos 2018 Pazar Günü Saat 20:15’de başlayacak olan Ankara Üniversitesi Kreiken Rasathanesi “Perseid Meteor Yağmuru Halka Açık Özel Etkinliği” kapsamında TAMSAT Amatör Uydu Teknolojileri Derneği olarak Meteor Yağmuru oluşumu üzerinden radyo dalgalarını yansıtarak gerçekleştirilen “Meteor Scatter Haberleşme Denemeleri” yapılacaktır.

Ülkemizde henüz yeni başlayan bu yeni haberleşme tekniği konusunda bilgilendirme, uygulamalı gösterim ve tanıtım faaliyetlerinin yer alacağı etkinlikte sizleri de aramızda görmekten mutluluk duyarız.

Rasathane bahçesine kurulacak bir VHF telsiz haberleşme sistemi ve meteor kuyruklarından sinyal yansıtmayı sağlayacak anten sistemleri ile uluslararası haberleşmelerin nasıl yapılabileceği sergilenecektir.

Tüm dünyada bu haftasonu gerçekleştirilen Uluslararası Meteor Scatter Yarışması’nın da aynı tarihte olması nedeni ile bu yarışma kapsamında da faaliyet gösterilerek ülkemiz temsil edilmeye çalışılacaktır.

Tarih: 12 Ağustos 2018 Pazar günü

Başlama Saati: 20:15

Bitiş Saati: 00:00

Yer : Ankara Üniversitesi Kreiken rasathanesi – Ahlatlıbel – ANKARA

UBAKUSAT Telemetry Submission Page

 Barış DİNÇ, TA7W
 28 Mayıs 2018

UBAKSAT Observations and Telemetry Data can be logged into the form below. Please feel free to send us any kind of observation data. Observers will get a certificate of their support for our project. The results can be foundon page https://www.tamsat.org.tr/tr/ubakusatdata/

 

UBAKSAT dinlemelerinizle ilgili gözlem verilerinizi ve teletre datalarınızı aşağıdaki formu kullanarak bizimle paylaşabilirsiniz. Lütfen UBAKUSAT deneyimlerinizle ilgili her türlü görüşünüzü bizimle paylaşınız. UBAKUSAT dinlemeleri ile projemize destek verenler için sertifika hazırlığımız devam etmektedir. Telemetri sonuc kayitlarina https://www.tamsat.org.tr/tr/ubakusatdata/ adresinden ulasabilirisniz

 

[ninja_forms ID=2]

UBAKUSAT Sinyallerini Dinleyelim ve Çözelim

 Barış DİNÇ, TA7W
 13 Mayıs 2018

Bu yazımızda UBAKUSAT uydusundan aldığımız GMSK 9600 şeklinde modüle edilmiş AX.25 paketlerini nasıl decode ederek telemetri verilerini oluşturabileceğimizi öğreneceğiz. Bu yazıda daha önce kaydedilmiş ses dosyaları üzerinden çalışarak çevrim dışı (offline) bir çözümleme işlemini anlatacağım.

Ben bu çalışmayı linux ortamındaki hazır araçlarla yapacağım ama benzer programları hatta aynı programları windows işletim sistemi içinde bulabilir veya alternatiflerini deneyebilirsiniz.

Kullanacağım Araçlar :