"jüpiter" etiketli yazılar:

Bayrağımız Yine Gökyüzündeydi!

 Ethem DERMAN
 16 Temmuz 2012

Bayrağımızdaki “Ay-Yıldız” ifadesini çok kullanırız ama aslında o parlaklıkta bir yıldız yoktur. Hilal şeklindeki Ay’ın yanında ya Venüs ya da Jüpiter olur. Yani Ay-Yıldız dediğimizde o bir yıldız değil gezegendir. Geçen haftalarda gökyüzünün doğu bölgesi sabaha karşı festival gibiydi, bakanlar büyülendi. İşte bu festival sırasında, 15 Temmuz Pazar günü sabaha karşı yine doğu ufkunda Ay, Jüpiter gezegenini örttü. Bu olay her zaman olur ama gündüze denk gelirse göremeyiz. Bir sonraki örtmeyi geceleyin ancak 2034 yılında görecektik.

Şafak Uzay Aracı Vesta’yı Sürekli Gözlüyor

 Ethem DERMAN
 22 Mart 2012

NASA’nın Şafak (Down) uzay aracı Vesta yörüngesinde dolaşırken iyice yüzeye yanaştı ve ayrıntılı fotoğraflar gönderiyor. Bu fotoğrafa ilk baktığımda bu gökcisminde yanardağ mı var diye düşündüm ama kraterden duman çıkyor diye düşündüğüm şey aslında yüzey yapısıymış. Bu fotoğrafta tartıştıkları olay beyaz bölgeler. Vesta güneş sisteminde çok nadir görülen parlak gökcisimlerinden biridir. Mars ile Jüpiter arasındaki asteroid kuşağında çıplak gözle görülebilen tek cisim. Vesta yüzeyinde bazı bölgeler diğer bölgelere göre iki kez daha parlak. 4 milyar yıl önce Vesta oluştuğunda bu parlak bölgeler oluştu ve o günden bu yana değişmediğini vurguluyor bilim insanları. Bu parlak alanları oluşturan mineraller nelerdir ve Vesta üzerinde nasıl oluştular sorusunun yanıtları aranıyor.

Gökyüzünün İlginç Cisimleri: Kaynayan Uydu, Io

 Ethem DERMAN
 22 Mart 2012

ABD’deki jeologlar bugüne kadar çekilmiş görüntüleri kullanarak güneş sisteminin en ilginç ve gizemli cisimlerinden biri olan Jüpiter’in uydusu Io’nun haritasını çıkardılar. Bu uyduyu Galileo 400 yıl önce keşfetmişti. Onun keşfettiği ve bugün adlarına Galileo uyduları dediğimiz 4 büyük uydudan Jüpiter’e en yakın olanı. Fakat bu yakınlık onun başına iş açmış. O dev gezegenin tedirginlik etkileri (bizim Ay’a uyguladığımıza benzer) ile iç yapısı sürekli ısınıyor, bu ısıyı içinde tutamadığı için de yüzeyi yanardağlarla dolu. Io üzerinde gördükleri her olguyu harita üzerine işlediler. Yanardağlar, lavların akıntı yolları, volkanik kubbeler, yüksek dağlar, kükürt dioksitçe zengin bölgeler gibi 19 farklı yüzey türünü 6 yıl süren bir proje çerçevesinde haritaladılar.

Yetim veya Göçmen Gezegenler

 Ethem DERMAN
 14 Mart 2012
APRS

Gezegen deyince hemen aklımıza bizim güneş sistemindeki 8 gezegen geliyor. Son zamanlarda yabancıların exoplanet, bizim ötegezegen dediğimiz başka yıldızların çevresinde dolanan gezegenleri de bulmaya başladık, ondan da haberimiz var. Peki gezegenin öksüzü veya göçmeni nasıl oluyor? Gökbilimde son zamanlarda kullanılmaya başlanan küçük merceklenme (microlensing) yöntemi aslında çekimsel merceğin bir başka türü. Aslında her ikisi de 1915 yılında Einstein’ın ileri sürdüğü, ışık büyük bir kütlenin yanından geçerken bükülür ilkesine göre çalışıyor. Birbiri ile hiç ilişkisi olmayan bir gezegen bir yıldızın önünden geçerken yıldızın ışığında aletlerimizin farkedebileceği bir artmaya neden oluyor. Burada yıldız gezegenden çok çok uzaklarda olabilir, önemli olan aynı doğrultuya gelmesi.

Satürn Uydusu Dione’de Temiz Hava Bulundu

Satürn sisteminde çalışan Cassini uzay aracı keşiflerine devam ediyor. İlk kez buzul bir uydu olan Dione’nin incecik atmosferinde iyonlaşmış okisjen moleküllerinin varlığını saptadı. Atmosfer o denli ince ki bulunan moleküller de o kadar az, 11 cm3’de 1 molekül. Bu yoğunluk yer atmosferin 480 Km üstündeki oksijen yoğunluğu ile aynı. Unutmayalım Yer atmosferinin 100 Km üstü uzayın başlangıcı olarak kabul edilir. Satürn’ün halkaları ve Rhea uydusu ile birlikte Dione de artık moleküler oksijen kaynağı. Bu molekül nasıl oluşuyor sorusunun yanıtı ise gayet basit. Güneşin enerjik foton ve parçacıkları su buzundan oluşmuş yüzeyi bombardıman ettiğinde su hidrojen ve oksijen moleküllerine ayrılıyor.

Gökyüzünün İlginç Cisimleri: HD 80606b Ötegezegeni

 Ethem DERMAN
 6 Mart 2012

Jüpiter benzeri bir ötegezegen olan HD 80606b, 190 ışık yılı uzaklıkta Büyükayı takımyıldızında bulunmaktadır. 2001 Nisan ayında geçiş yöntemi ile keşefedilmiştir. Kütlesi 4 Jüpiter kütlesinde ve yarıçapı ise geçiş sırasında Jüpiter’den biraz küçüktür. Yoğunluğu ise yer yoğunluğundan biraz az. Yörünge dönemi 111.436 gün olan bu ötegezegenin en ilginç yanı yörünge dışmerkezliğinin (eksentirisite, e=0 ise çember, e=1 ise doğru) çok büyük olması yani çok basık bir elips yörünge. Yıldızına uzaklığı enöte noktasında 0.876 GB (1 GB=149.5 milyon km), enberi noktasında ise 0.301 GB’dir. Bu sayılar bize eğer bu ötegezegen bizim güneş sistemimizde olsaydı enöte noktasında hemen hemen yere yakın enberi noktasında ise güneşi sıyırarak geçecekti.

Venüs, Jüpiter ve Hilal Ay Birarada

 Ethem DERMAN
 23 Şubat 2012
Web sayfamız hazırlanıyor!

Uzun zamandır Güneş battıktan hemen sonra gökyüzünü süsleyen iki parlak cisim göğe bakanların ilgisini çekiyordu ama çoğu kişi bunların ne olduğunu bilmiyordu. Hatta UFO sananlar bile vardı. Güneşin battığı yöne daha yakın olanı Venüs, biraz daha sönük olan ve tepemizde yer alanı ise Jüpiterdir. 25 ve 26 Şubat tarihlerinde bu iki parlak cisme hilal şeklindeki Ay da eşlik edecek. 25 Şubat Cumartesi günü Ay, Venüsün hemen sağ altında yer alırken, Pazar günü her iki gezegenin arasında görünecektir. Fotoğrafta görülen ve hemen akşam güneş battığında batı yönündeki bu güzel buluşmayı kaçırmamanızı öneririm. 

Jüpiter Radyo Sistemi’ni Kullanarak Güneş Gözlemi

 Özlem GÖNÜLKIRMAZ
 12 Şubat 2012

Giriş. Bu makalenin amacı küçük bir radyo alıcısının yapısını ve bu alıcıyı uygun bir anten ve bilgisayar yazılımı ile kullanarak güneş gözlemini tanımlamaktır. Jüpiter Radyo Sistemi eğitim kitinin birer parçası olan alıcı, anten ve yazılım; yazara Uluslararası Uzay Üniversitesi’nin Fizik Bilimleri müfredatının bir parçası olarak katkıda bulunmaktadır. Yazar bir eğitim aracı olan bu kitin yararını inceleyecek ve bu süreç boyunca öğretilen bilimi tartışacaktır.

Sayfa 1 ile 212