Ne Nasıl Yapılır?Test Donanımı

En Basit Test Devresi

3 TL ile ne yapabiliriz? Zor bir soru, bir  şişe suyun 50 kuruş olduğu yerde 3 lira insanı bir yerlere getirmez  diye düşünebiliriz. Hele konu elektronik olduğunda ve aynı soruyu  “3 liralık bir test devresi ile ne test edilir” şeklinde sorduğumuzda  cevap mutlaka “hadi canım” şeklinde kibarca cevaplamadan tutun da “kardeşim işin  gücün yok mu senin?”e uzanan türlü çeşitli olabilir. Ama bu sizi  korkutmasın, şaka gibi görünsede bir pil, bir LED, bir direnç ve  krokodillerden yapılan bu devre ile bir sürü parçayı test  edebileceksiniz. Ama tabi “transistörün sağlam olduğunu anlamam yetmez, HFe’sini de isterim” diyenlerdenseniz o zaman size Karaköy ya da Kadıköy pasajındaki ölçü aleti satan yerleri salık verebilirim ancak.

Devremiz parça testinden başka baskılı devre yollarının ya da kabloların ve bağlantı noktalarının iletkenliğinide gösterebiliyor.

Test ettiği parça ya da yolun üzerinden düşük bir akım geçirerek iletkenliğini bağlı olan LED’din ışığının yanma gücü ile bize gösteriyor. Buna göre;

  • -Parlak yanan LED = ölçülen parça ya da yolun direnci 1KΩ dan düşük
  • -Zayıf yanan LED = ölçülen parça ya da yolun direnci 1KΩ ile 10KΩ arasında
  • -Sönük LED = ölçülen parça ya da yolun açık veya kopuk ya da direnci 10KΩ dan fazla

Devreyi kullanmadığınız zaman ya pili çıkarmanız ya da krokodilleri ir yere ya da kendi kendilerine değmeyecek şekilde yalıtmanız gerekir, yoksa durduğu yerde piliniz bitecektir. Ama isterseniz 50 kuruş daha verip bir anahtar takıp devrenizide kutuya yerleştirebilirsiniz.

Gerekli parçalar:

Eğer hala bu devrenin basit ve çok işe yaramayan bir şey olduğunu düşünüyorsanız alttaki test listesini okuyana kadar sabredin!
  • Direnç: 390 Ω
  • Kırmızı LED 5mm çaplı
  • 9V PP3 pil için pil konnektörü
  • Krokodil, kırmızı ve siyah
  • Delikli pertinaks

 

Şema

 

Bitmiş hali, üstten

 

Delikli pertinaksa üstten bakış

 

Bitmiş hali, alttan
Delikli pertinaksa alttan bakış

Devre o kadar basitki burada oturup nasıl monte edeceğinizi adım adım anlatmaya gerek yok. Bakırlı pertinaksı resimdeki ölçülerde kestikten sonra işaretli deliklere parçaları yerleştirip lehimleyin, ve bu kadar basit.

Gelelim devremizi nasıl kullanacağımıza.

Kablo ve devre yolu takibi

Krokodillerimizden birini test ettiğimiz kablo ya da yolun bir ucuna, diğerini de öbür ucuna değdiriyoruz;

LED parlak ışık veriyor = İletim var
LED ışık vermiyor = Devre açık

Yalnız bu arada dikkat etmeniz gereken baskılı devre yolu  ya da kablonun üzerinde lehimlenmiş başka parçalar olup olmaması. Eğer başka parçalar varsa bunlar bazen yanlış okumayada yol açabilirler. Bunun önüne geçmek için teste başlamadan önce devrenin şemasından, yoksa çıkarmanızı tavsiye ederim, o hat üzerine bağlı parçaların ne olduklarına ve değerlerine bakmanız ve buna göre değerlendirme yapmanız gerekir. Aynı zamanda üzerinde yarı iletken bağlı devrelerde  + ve – bağlantıların yönünü değiştirerek ölçümü tekrarlamanızda fayda var. Eğer devre üzerinde bir diyot veya transistör varsa bunlar bir yönde akış sağlayarak LEDin açık devrede bile yanmasına neden olabilirler, ter bağladığınızda akış duracağı için eğer iletim yoksa LED sönük kalacaktır.

Baskılı devre testi yaparken sadece iletim değil aynı zamanda yan yana giden yollar arasında kısa devre ya da atlama olup olmadığınıda test etmelisiniz. Bazen elle yapılan lehim taşarak yandaki yola iletkenlik sağlayabilir. Veya baskılı devreyi kendiniz yaptıysanız yollar arasında gözle görülmeyecek kadar ince bakır köprüler erimeden kalmış olabilir.

Parça testi

Krokodiller test edilecek parçanın iki ucuna bağlanır. Eğer başağdaki tabloda belirtilmedi ise kutupların yönü önemli değildir.

Parça cinsi Sağlam olması durumunda görülecek bulgu
Direnç
Direnç
LED parlak ışık veriyor = Direnç değeri 1KΩ dan düşük
LED kısık ışık veriyor = Direnç değeri bir kaç KΩ
LED sönük = Direnç değeri 10KΩ dan yüksek ya da açık devre
Potansiyometre
Potansiyometre
İki dış ucuna bağlandığında dirençlerdeki okumaya benzer okuma verir.Bir kenar ucu ile orta uç arasına bağlandığında değeri değiştirildiğinde okunan direnç değerine göre LEDin parlaklığı değişir. Tam bir test yapmak için orta uç ile iki dış uç arasında ayrı ayrı testler yapılmalıdır.

Ama potansiyometrenin değeri 10KΩ dan yüksek ise LED sadece 10KΩ sınırları içinde reaksiyon gösterir.

Diyot
Diyot
İki adımlı test, sağlam diyot için ilk adımda LEDin yanması ve 2. adımda sönük olması gerekir.1-Kırmızı aligatör anota ve siyah aligatör katoda (çizgili uç) bağlandığında diyot sağlamsa LED parlak ışık verir.

2-Siyah aligatör anota ve kırmızı aligatör katoda (çizgili uç) bağlandığında diyot sağlamsa LED sönük kalır.

Zenner Diyot
Zenner diyot
İki adımlı test, sağlam diyot için ilk adımda LEDin yanması ve 2. adımda sönük ya da kısık ışıklı olması gerekir.1-Kırmızı aligatör anota ve siyah aligatör katoda (çizgili uç) bağlandığında diyot sağlamsa LED parlak ışık verir.

2-Siyah aligatör anota ve kırmızı aligatör katoda (çizgili uç) bağlandığında
a-Diyot 7Volttan az ise ve sağlamsa LED kısık yanar
b-Diyot 7Volttan fazla ise ve sağlamsa LED sönük kalır

LED
LED
Kırmızı aligatör anota ve siyah aligatör katoda (çizgili uç) bağlandığında diyot sağlamsa LED parlak ışık verir, aynı anda test edilen LED de parlak yanar.Siyah aligatör anota ve kırmızı aligatör katoda (çizgili uç) bağlandığında diyot sağlamsa LED sönük kalır.
Transistör
B = baz
C = kollektör
E = emetör
Transistör
Her iki bacak testinde test devremizi önce kırmızı-siyah sonrada siyah-kırmızı olarak bağlayacağız. Sağlam transistörde alttaki okumalar olmalıdır.Alttaki okumalar sağlam NPN transistör içindir:
C ile E arası – İki yöne de LED sönük
B ile C arası – Kırmızı krokodil B de iken LED parlak, ters yönde LED sönük
B ile E arası – Kırmızı krokodil B de iken LED parlak, ters yönde LED sönük

Alttaki okumalar sağlam PNP transistör içindir:
C ile E arası – İki yöne de LED sönük
B ile C arası – Siyah krokodil B de iken LED parlak, ters yönde LED sönük
B ile E arası – Siyah krokodil B de iken LED parlak, ters yönde LED sönük

Kondansatör <1µF
Kondansatör
LED sönük
Yalnız unutmayın ki açık devre bir kondansatörde aynı neticeyi verir.
Kondansatör >1µF
Kondansatör
Kutuplara devremizi bağladığımızda kondansatör şarj olurken LED’imiz kısa bir süre yanar. 1µF’a yakın değerlerde bu çok kısa süren bir çakmadır. Ama sığa büyüdüğünde yanmanın süreside uzar. Ardından kutupları ters bağlayarak test ettiğimizde de aynı şekilde bir okuma elde ederiz. Eğer 10µF üzeri kondansatörlerde bu çakmayı görmezsek kondansatörümüz bozuk demektir.
LDR
Işığa duyarlı direnç
LDR
LDR parlak ışık altında iken LED parlak ışık verir
LDR normal oda ışığı altında iken LED kısık ışık verir
LDR karanlıkta iken LED sönük kalır
Termistör
NTC
NTC
Termistör ısındıkça LED parlak ışık verir
Termistör soğudukça LED ışığı azalarak sönerPTC
Termistör soğudukça LED parlak ışık verir
Termistör ısındıkça LED ışığı azalarak söner
Lamba LED parlak ışık verir, ama lamba yanmaz çünkü geçen akım test edilen lambayı yakmak için yeterli değildir.
Anahtar
Anahtar
Kontaklar devre tamamladığında LED parlak ışık verir
Kontaklar açıkken LED sönük kalır
Sigorta, Hoparlör, Motor, Bobin, Röle bobini, Tel
Röle
Hoparlör
LED parlak ışık verir
Etiketler

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı