"Güneş Sistemi" kategorisindeki yazılar:

Bayrağımız Yine Gökyüzündeydi!

 Ethem DERMAN
 16 Temmuz 2012

Bayrağımızdaki “Ay-Yıldız” ifadesini çok kullanırız ama aslında o parlaklıkta bir yıldız yoktur. Hilal şeklindeki Ay’ın yanında ya Venüs ya da Jüpiter olur. Yani Ay-Yıldız dediğimizde o bir yıldız değil gezegendir. Geçen haftalarda gökyüzünün doğu bölgesi sabaha karşı festival gibiydi, bakanlar büyülendi. İşte bu festival sırasında, 15 Temmuz Pazar günü sabaha karşı yine doğu ufkunda Ay, Jüpiter gezegenini örttü. Bu olay her zaman olur ama gündüze denk gelirse göremeyiz. Bir sonraki örtmeyi geceleyin ancak 2034 yılında görecektik.

Merkür Gezegeninde Su Buzu

Aşağıdaki ortada yer alan resimde Merkür gezegeninin güney kutup bölgesini görüyorsunuz. Bu aslında iki resmin üst üste konulmuş halidir. Bir tanesi Arecibo Gözlemevi‘nin büyük radyo teleskopu ile o bölgenin çıkartılmış haritası, diğeri ise Merkür çevresinde sürekli gözlem yapan Messenger uzay aracının bu bölge üzerinde geçişi sırasında elde edilmiş fotoğraflarının üst üste konmuş şeklidir.

Enceladus’un Yüzeyine Mikrop Mu Yağıyor?

 Ethem DERMAN
 1 Nisan 2012

Bu gökcisminden size daha önce “Satürn Uydusu Dione’de Temiz Hava Bulundu” başlıklı yazımda söz etmiştim ama o güzel görüntüleri görmeyince bu cismin ilginçliğinin farkına varılmıyor. Tüm bu görüntüleri, Satürn sistemini didik didik araştıran Cassini uzay aracından geliyor. Düşünsenize uzaya sürekli olarak su püskürten bir gökcismi… Hem de güney kutup bölgesinden. Olacak şey değil! Satürn’ün uydusu bu gökcisminin adı Enceladus.

Dünyamızın da Satürn Gibi Bir Halkası Olsaydı!

 Ethem DERMAN
 26 Mart 2012

1980 yılında bir NASA gökbilimcisi yayınladığı araştırmada bundan 34 milyon yıl önce yerin de bir halkası olduğunu ileri sürdü. Bulgularına göre o tarihlerde yer yüzünde çok soğuk kışlar hüküm sürüyordu. Diğer bir bulgusu ise o tarihlerde bol miktarda göktaşı düşmüştü yeryüzüne ama belirli bölgelere. Gökbilimciye göre yeri ıskalayan bu cam yapılı göktaşlarının yerin çevresinde bir halka meydana getirdiğini ileri sürdü. Bu halkanın birkaç milyon yıl yer çevresinde kaldığını ve soğuk iklimin de bu halkanın güneş ışınlarının yolunu kesmesi sonucu oluştuğunu vurguladı. Eldeki verilerden oluşturulmuş bir modeldi. Bugün artık böyle bir tehlike yok, güneş sisteminin içi iyice temizlenmiştir.

Şafak Uzay Aracı Vesta’yı Sürekli Gözlüyor

 Ethem DERMAN
 22 Mart 2012

NASA’nın Şafak (Down) uzay aracı Vesta yörüngesinde dolaşırken iyice yüzeye yanaştı ve ayrıntılı fotoğraflar gönderiyor. Bu fotoğrafa ilk baktığımda bu gökcisminde yanardağ mı var diye düşündüm ama kraterden duman çıkyor diye düşündüğüm şey aslında yüzey yapısıymış. Bu fotoğrafta tartıştıkları olay beyaz bölgeler. Vesta güneş sisteminde çok nadir görülen parlak gökcisimlerinden biridir. Mars ile Jüpiter arasındaki asteroid kuşağında çıplak gözle görülebilen tek cisim. Vesta yüzeyinde bazı bölgeler diğer bölgelere göre iki kez daha parlak. 4 milyar yıl önce Vesta oluştuğunda bu parlak bölgeler oluştu ve o günden bu yana değişmediğini vurguluyor bilim insanları. Bu parlak alanları oluşturan mineraller nelerdir ve Vesta üzerinde nasıl oluştular sorusunun yanıtları aranıyor.

Gökyüzünün İlginç Cisimleri: Kaynayan Uydu, Io

 Ethem DERMAN
 22 Mart 2012

ABD’deki jeologlar bugüne kadar çekilmiş görüntüleri kullanarak güneş sisteminin en ilginç ve gizemli cisimlerinden biri olan Jüpiter’in uydusu Io’nun haritasını çıkardılar. Bu uyduyu Galileo 400 yıl önce keşfetmişti. Onun keşfettiği ve bugün adlarına Galileo uyduları dediğimiz 4 büyük uydudan Jüpiter’e en yakın olanı. Fakat bu yakınlık onun başına iş açmış. O dev gezegenin tedirginlik etkileri (bizim Ay’a uyguladığımıza benzer) ile iç yapısı sürekli ısınıyor, bu ısıyı içinde tutamadığı için de yüzeyi yanardağlarla dolu. Io üzerinde gördükleri her olguyu harita üzerine işlediler. Yanardağlar, lavların akıntı yolları, volkanik kubbeler, yüksek dağlar, kükürt dioksitçe zengin bölgeler gibi 19 farklı yüzey türünü 6 yıl süren bir proje çerçevesinde haritaladılar.

Gökyüzü Fotoğrafçılığı

 Ethem DERMAN
 22 Mart 2012

Dün gece İstanbul Bakırköy’deki evinin balkonundan Sevgili Yakut Burak Yeşilmen yine o güzel hobisi için zaman ayırdı ve aşağıda gördüğünüz Mars ve Satürn fotoğraflarını çekti. Kendisi bankacı ama gökyüzüne aşık ne yapsın, uğraşacak tabii, çünkü her aşk emek ister. Türkiye’de gördüğüm en iyi gezegen fotoğrafı dedi bu konunun üstadlarından biri, gerçekten de öyle. Satürn’ün halkası çok güzel eğilmiş yani iyi poz veriyor. Mars’ın da buz takkesi kendini göstermiş. Her iki fotoğrafın da ayrıntıları mükemmel. Yabancıların Astrofotoğrafi dedikleri bu gökyüzü fotoğrafçılığı eskiden çok daha basitti ama sayısal teknoloji ile birlikte çok daha kaliteli fotoğraflar elde ediliyor. Sadece fotoğrafı çekmek yetmiyor iyi bir görüntü işleme yazılımını da bilmek gerekiyor artık.

Hangi Gezegenden Güneş’e Bakıyorsunuz?

 Ethem DERMAN
 22 Mart 2012

Uzay elbiselerinizi giydiniz ve güneş sistemimizdeki bir gezegene gittiniz. Oradan baktığınızda güneş ne kadar büyük görülür sorusunun yanıtını ancak yerden görülen büyüklüğü ile kıyaslayarak verebiliriz. Neden gökmen elbiselerinizi giydiniz çünkü yerden başka gezegen yok ki sizi güneşin zararlı ışınlarından korusun. Yer’den baktığımızda Güneşin açısal boyutu yaklaşık yarım derecedir. Yani kolunuzu uzatıp bir parmağınızla gökyüzüne baktığınızda yarım dercelik bir alanı kapsar. Demek ki tek parmağınızla Güneşi kapatabilirsiniz. Merkür gezegeninden baktığımızda yere göre yedi kat daha büyük görüyoruz Güneşi. O nedenle Merkür yüzeyi bir anlamda yanıyor diyebiliriz. Neptün gezegeninden baktığımızda ise parlak nokta şeklinde bir yıldız olarak görürüz.

Sayfa 3 ile 712345...Son »