"tamsat-bilim" etiketli yazılar:

Görünmeyen Canavar

 Ethem DERMAN
 4 Mart 2012

İlk kez 1821 yılında alman amatör bir gökbilimci olan Johann Fritsch, ε Aur’un ışığının her zamankinden az olduğunu gördü. O yıldan sonra ε Aur gökbilimciler tarafından gözlenmeye başlandı ve ilk makale 1903 yılında çıktı. Alman gökbilimci Wilhelm Hans Ludendorff sözkonusu azalmanın 27.1 yılda bir gerçekleştiğini yani olayın dönemsel olduğunu yazdı. Ona göre görünmeyen bir cisim güneşten daha sıcak olan ε Aur’u örtüyordu. Bu örtme olayı iki yıl sürdüğü için de örten canavarın çok büyük olması gerekiyordu. 1937 yılında üç önemli gökbilimci olan Kuiper, Struve ve Stromgren örten cismin yarı geçirgen kırmızıöte yani çok soğuk bir cisim olduğunu kanıtlamaya çalıştılar ama 1965 yılında Su-Shu Huang yıldızın tayfını aldığında böyle bir soğuk cisim görmediğini yazınca o model de suya düştü.

Radyo Meteor Gözlem Dizisi-4

 Site Yöneticisi
 4 Mart 2012

Rüzgarın Meteor İzini Bozması: Üst atmosferdeki güçlü rüzgarlar, meteorların atmosferde oluşturduğu iyon izini bozar, böylece radyo sinyallerini ayna gibi yansıtan bu yapının bozulması ile kırık aynadan yansıma gibi bir durum ortaya çıkar. Böylece; meteor izi üzerinde birden çok yansıma noktası ortaya çıkabilir (kırık bir aynada görülen görüntüyü düşünün). Radyo dalgaları farklı noktalardan yansıyarak girişim yapabilir. Yansıma noktalarının, rüzgar nedeniyle sabit olmamasından dolayı da alınan sinyal gücünde hızlı osilasyonlar gözlenir.

Gökyüzü Fotoğrafçıları ve Yıldız İzleri

 Ethem DERMAN
 3 Mart 2012

Gökyüzü fotoğrafı çekmek çok güzel bir uğraştır ama zaman geçtikçe sadece bir fotoğraf makinesi ile başladığınız süreç daha sonra çok pahalı hale gelebilmektedir. Bu uğraşa başlayanların ilk denemelerinde kutup yıldızı yöresinin fotoğrafını çekerler. Çağımızın digital makinelerini kullanarak sürekli çektikleri görüntüleri üst üste getirdiklerinde tüm yıldızların Demirkazık etrafında bir iz bıraktığını görürler. Bu çok güzel bir görüntüdür. Sevgili Uğur İkizler‘in web sayfasında bu konuda çok güzel eserleri vardır. Yıldızlar zamanla neden yer değiştirirler çünkü yer ekseni çevresinde dönmektedir ve bunun sonucunda gökyüzündeki sabit yıldızlar hareket ediyormuş gibi görülürler.

Mitolojik Savaş Tanrısı Çok Yakınımızda

 Ethem DERMAN
 2 Mart 2012

Mars yarın, yani 3 Mart 2012 günü karşı konumda. Bir anlamda Güneş-Yer-Mars aynı çizgi üzerinde ama yer ortada yer oluyor. Bunun anlamını aşağıdaki şekle bakarak çıkarabiliriz. Akşam Güneş battığında, üçü aynı hizada olduğundan Mars doğudan yeni doğuyor olacak ve gece yarısı tam tepemizde bulunacak. Genellikle bu durumda Mars Yer’e en yakın konumu yöresindedir. İki gün sonra 5 Mart’da Yer’e en yakın ve parlaklığı maksimum olacak. Bize uzaklığı ise 100.78 milyon km. Bu durumda Mars, teleskopta açısal boyutu büyük gözükür ama her yıl İnternet’ten gelen mesajda olduğu gibi Ay büyüklüğünde değil, gözümüz o büyüklüğü fark edemez.  Bize yine kırmızı bir yıldız gibi gözükecek. Mars’ı seyretmek ve onun fotoğrafını çekmek için eğer havalar izin verirse en güzel günlerdeyiz.

Artık Yıla Neden Gereksinmemiz Var?

 Ethem DERMAN
 1 Mart 2012

Dün 29 Şubat’tı. Genellikle insanlar o gün doğanlara 4 yılda bir doğum günü kutluyorlar diye hüzünle bakarlar,  ama böyle bir günde doğmuş 15 yaşındaki bir genç aslında 4 yaşındadır. Çünkü dört kez doğum günü kutlamıştır:) Biz eskiler doğum günü bilmediğimizden 29 Şubat’ın artık yılın bir eseri olduğunu, yani gökbilimin önemli bir konusu olduğunu biliriz. Google’da artık yıl diye araştırırsanız, hangi yıllarda Şubat’ın 29 günden ibaret olduğunu size söyleyecek bir çok sayfa bulursunuz. Fakat bunun hesabını öğrencilerimize yaptırmak çok kolaydır.

Venüs Yavaşlıyor mu?

 Ethem DERMAN
 1 Mart 2012

Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) Venüs Ekspres uzay aracındaki kırmızıöte bölgede gözlem yapmasının sağlayan VIRTUS detektörü, gezegenin kalın bulutlarını geçerek belirli yüzey şekillerine baktığında kabul edilen dönme döneminden onların 20 Km. daha sonra gördü. Kabul edilen dönme dönemi 1990 yılında NASA’nın Magellan uzay aracının gözlemlerinden çıkarılmıştı. Venüs Ekspres’in bu ayrıntılı gözlemleri bize gezegenin çekirdeğinin katı mı, yoksa sıvı mı olduğu konusunda bilgi veriyor. Eğer çekirdeği katı ise kütle çekirdeğe yığılmıştır ve bu durumda gezegenin dönmesine dış kuvvetler pek etki etmeyecektir. Bu kuvvetlerin başında da venüsün yoğun atmosferi gelmektedir.

Kırmızıöte Gökbilimi ve SOFIA

 Ethem DERMAN
 29 Şubat 2012

SOFIA bana gençliğimin en güzel artistlerinden “Sophia Loren”i anımsatır. Ama onun gökyüzü ile pek ilgisi yoktur. Herneyse, bu yazıda kısaca kırmızıöte (KÖ, infrared) gökbiliminden söz edeceğim. Gözümüzün gördüğü dalgaboyu en uzun ışık kırmızıdır ve (0.8 μm) daha ötesini göremeyiz ama dalgaboyu çok daha uzun ışınlar vardır. İşte görünür bölgeden hemen sonra gelen (0.8-300 μm) bölgeye “KÖ bölge” denir. Bu dalgaboylarında gözlem yapıldığında görünür bölgede kendini göstermeyen gökyüzünün güzelliklerini görürüz. Örneğin yıldızlararası bulutların örttüğü cisimleri keşfederiz, kozasının içinde yeni oluşan bebek yıldızlar, Samanyolunun merkezindeki yıldızların hareketleri bunlardan sadece birkaçıdır.

Gökyüzünün Güzellikleri: Gökadaların Savaşı, M86 ve NGC 4438

 Ethem DERMAN
 27 Şubat 2012

Evrende gökadalar da insanlar gibi küme halinde bulunurlar. Bu kümelerin içinde en meşhur olanı Virgo’dur, çünkü çok yakındır. Bizden 50 milyon ışık yılı (IY) uzaklıktaki bu küme tam bir gökada kentidir ve içinde yaklaşık 1.500 gökada barındırır. Nasıl kentlerde caddede dolaşırken insanlar birbirine çarparsa, gökada kümelerinde de bu görülür. İki gökadanın çarpıştığını düşünsenize; saniyede yüzlerce kilometre hızla birbilerine girerler ve bu sırada milyarlarca yıldız çekimsel olarak etkilenir ve yine çarpışan gaz ve toz bulutları bir anlamda kozmik havai fişekleri andırır. Kümeler içinde gökada çarpışmaları her zaman meydana gelir ama bazen kanıtları çok zayıftır.

Sayfa 10 ile 24« İlk...89101112...20...Son »