"süpernova" etiketli yazılar:

Çift Kalpli Gökada

 Ethem DERMAN
 14 Ocak 2014

Messier kataloğunda M83 olarak bilinen bu gökadanın halk arasındaki adı güneyin “Fırıldak Gökadası”dır. Çünkü kuzey yarımkürede de Fırıldak Gökadası vardır. Samanyolu gibi çubuklu sarmal bir şekle sahiptir. Çubukludan kasıt merkezeden geçen bir çubuğun uçlarından sarmal kollar çıkar. Andoremeda gökadası gibi iki tane çekirdeği vardır ama bu onun iki tane kara deliğe sahip olduğunu göstermez. Tek karadelik olabilir ve onun çevresinde dolanan yıldızlar bize ikinci bir çekirdek gibi gözükebilir.

Gökyüzünde Kış Dairesi

 Ethem DERMAN
 12 Ocak 2014

Daha önceleri size yaz ve kış üçgenini anlatmıştım ama kışın da güzel bir daire var. Bugün akşam saat 21 yöresinde güney-doğu veya gece yarısında güney yönüne bakarsanız bu güzel daireyi görebilirsiniz. Sakın bu daire değil beşgen falan demeyin. Ay bu dairenin içinde. Ay’ın ışığı görüntüyü bozmasın diye SakSafari programını yazanlar onu biraz karanlık gösteriyorlar.

Önümüzdeki Günlerde Gökyüzü-II

 Ethem DERMAN
 6 Ağustos 2012

Bu sıcak yaz mevsiminde, size bir ara akşamları batı ufkunu tanıttım. Mars, Satürn gezegenleri ile Spica yıldızı bir üçgen yapıyordu. Bir sonraki yazıda ise doğu ufkunda oluşan, tüm yaz boyunca farkında olacağımız yaz üçgenini gösterdim. İşte bu yazıda da gökyüzünün her zaman güzel görünen güney bölgesini, daha doğrusu Yılan ve Yılancı takımyıldızlarına bir bakalım. Yılancı takımyıldızının adı yunanca “Yılan Taşıyan” sözcüğünden gelmektedir ama bugün yılan yakalayan anlamında ona “Yılancı” diyoruz.

Yüksek Uzay Hızlarına Sahip Yıldızlar

 Ethem DERMAN
 10 Nisan 2012

Bir önceki yazımda anlattığım yöntemle bulunan yıldızların uzay hızlarına gökbilimciler baktıklarında, genel olarak iki grupta toplandığını görmüşler. Ağır element bolluğu fazla olan genç yıldızlar, yaşlı yıldızlara göre daha düşük hızlara sahip. Yaşlı yıldızların yörüngeleri eliptik ve gökada düzlemi ile belirli bir açı yapmakta. Bu durum bize uzay hızlarının kimyasal bileşim ile çok yakından ilgili olduğunu gösterir.

M9 Küresel Yıldız Kümesi

Fransız Charles Messier, bir kuyrukluyıldız avcısıydı. Fakat gökyüzünde kuyrukluyıldıza benzeyen öyle cisimler vardı ki onu ve diğer avcıları aldatıyordu. Bu benzer cisimler gökyüzünde hep aynı yerde dururken gerçek bir kuyrukuyıldız gökyüzünde hareket ederdi. Bunlardan kurtulmak için 110 cisim barındıran bir katalog yaptı. Amacı “bunlar kuyrukluyıldız değil sakın aldanmayın” demekti.

1987A Süpernovasının Gizemi

Teleskopun keşfinden bu yana en parlak patlamalardan biridir bu süpernova. Hubble Uzay Teleskopu 1990 yılında uzaya yerleştiğinden bu yana 1987A sürekli gözetim altında. Süpernova 23 Şubat 1987 tarihinde patladı yani patlama kanıtı ışınlar bizim gözümüze geldi. Güney yarımküreden gözüken ve Samanyolu’muzun uydu gökadalarından biri olan bizden 168.000 ışık yılı uzaklıktaki Büyük Magellan Bulutu’nun bir yıldızıydı. O zaman gerçek patlama demek ki İ.Ö. (M.Ö.) 166.000 yıllarında meydana gelmiş.

Gökyüzünün Güzellikleri: Kalem Bulutsusu

 Ethem DERMAN
 27 Şubat 2012

Güney yarımkürede bulunan Yelken (Vela) takımyıldızındaki bu bulutsuyu 1835 yılında John Herschel keşfetmişti. Vela süpernova artığının bir parçası olduğu düşünülüyor, çünkü Vela atarcasına çok yakın bir konumda. Çubuk gibi görünmesinden dolayı ona kalem bulutsusu denmiş. Bizden tam 815 ışık yılı (IY) uzaklıkta. Büyük Vela süpernovasının şok dalgaları ile oluştuğu düşünülen bulutsunun hızı bu nedenle çok yüksek, saatte 644.000 Km. Son zamanlarda hızı düşmekte olan bulutsunun hareket ettiği yön, soldan sağa doğrudur. 5 ışık yılı uzunluğunda olan bu Kalem bulutsusu, aslında ince örülmüş gaz bulutlarının oluşturduğu düzlemsel yapının kenardan görünüşüdür.

Kıyamet Senaryosu-1: 2012 Aralık ayında Süpernova Bizi Öldürecekmişşşşş!

 Ethem DERMAN
 4 Ocak 2012

Ben çocukken yaşamında okul yüzü görmemiş annem, bana kıyametin nasıl kopacağını anlatarak dinin önemini vurgulamaya çalışırdı. İşte derdi Adana kenti sudan gidecek, biz Tarsuslular ise yılandan gidecekmişiz. Yani kıyamet günü, Tarsus’da eski hamamda öldürülen yılanlar ülkesi kraliçesi Şahmeran’ın intikamını almak için her tarafı yılanlar saracak ve insanları sokarak öldüreceklermiş. Adana’yı da sular basacakmış kıyamet gününde. O zamanlar Seyhan Barajı yeni yapılmıştı ve gazetelerde eğer baraj patlarsa Adana 10 metre su altında kalacak türünden haberler vardı. Korkardım doğal olarak kıyametten. Ama bugünlerde annemin anlattığı gibi kıyamet senaryoları artık bölgesel değil her kavram gibi o da küresel oldu.

Sayfa 1 ile 212