"güneş" etiketli yazılar:

Yıldızların ve Güneş’in Uzay Hızları

 Ethem DERMAN
 10 Nisan 2012

Gökyüzünü incelediğimiz zaman yıldızların sabit, sadece gezegenlerin hareketli olduğunu görürüz. Bu durum sizi yanıltmasın. Aslında yıldızların da bir hareketi vardır ama kısa zaman içinde onları görmeyiz. Bir yıldızın uzay hızını hesaplayabilmemiz için üç parametreyi bilmemiz gerekiyor. Birincisi onların dikine hızı ki onu tayfını aldığımızda Doppler etkisinden hemen çıkarabiliriz. İkincisi öz hareketidir. Bunu ise, belirli bir zaman içinde gökyüzündeki koordinatlarında meydana gelen değişimden bulabiliriz. Üçüncüsü ise bize olan uzaklığıdır.

Dünyamızın da Satürn Gibi Bir Halkası Olsaydı!

 Ethem DERMAN
 26 Mart 2012

1980 yılında bir NASA gökbilimcisi yayınladığı araştırmada bundan 34 milyon yıl önce yerin de bir halkası olduğunu ileri sürdü. Bulgularına göre o tarihlerde yer yüzünde çok soğuk kışlar hüküm sürüyordu. Diğer bir bulgusu ise o tarihlerde bol miktarda göktaşı düşmüştü yeryüzüne ama belirli bölgelere. Gökbilimciye göre yeri ıskalayan bu cam yapılı göktaşlarının yerin çevresinde bir halka meydana getirdiğini ileri sürdü. Bu halkanın birkaç milyon yıl yer çevresinde kaldığını ve soğuk iklimin de bu halkanın güneş ışınlarının yolunu kesmesi sonucu oluştuğunu vurguladı. Eldeki verilerden oluşturulmuş bir modeldi. Bugün artık böyle bir tehlike yok, güneş sisteminin içi iyice temizlenmiştir.

Hangi Gezegenden Güneş’e Bakıyorsunuz?

 Ethem DERMAN
 22 Mart 2012

Uzay elbiselerinizi giydiniz ve güneş sistemimizdeki bir gezegene gittiniz. Oradan baktığınızda güneş ne kadar büyük görülür sorusunun yanıtını ancak yerden görülen büyüklüğü ile kıyaslayarak verebiliriz. Neden gökmen elbiselerinizi giydiniz çünkü yerden başka gezegen yok ki sizi güneşin zararlı ışınlarından korusun. Yer’den baktığımızda Güneşin açısal boyutu yaklaşık yarım derecedir. Yani kolunuzu uzatıp bir parmağınızla gökyüzüne baktığınızda yarım dercelik bir alanı kapsar. Demek ki tek parmağınızla Güneşi kapatabilirsiniz. Merkür gezegeninden baktığımızda yere göre yedi kat daha büyük görüyoruz Güneşi. O nedenle Merkür yüzeyi bir anlamda yanıyor diyebiliriz. Neptün gezegeninden baktığımızda ise parlak nokta şeklinde bir yıldız olarak görürüz.

Bugün İlkbaharın Başlangıcı, Nihayet!

 Ethem DERMAN
 20 Mart 2012

Son zamanlarda digital medyada çok yazılan bir espiri var; “cemre ne toprağa, ne suya, ne de havaya düşmedi, kötü yola düştü” diyorlar. Nedeni de belli çünkü kış çok uzun sürdü, uzun yıllardır kar yağmayan Ankara’da bile neredeyse iki aydır kar kalkmadı. Gelelim gökbilime… 20 Mart sabahı saat 07:14’de ilkbahar başlıyor. Tam bu anda Güneş hem tutulma düzleminde hem de ekvator düzleminde yani her iki düzlemin kesim noktasında. Bugün güneş gerçek doğu noktasından doğacak ve gerçek batı noktasından batacak. Bir başka deyişle gün ve gece uzunluğu birbirine eşit. Aslında tam eşit olmaz gün birkaç dakika daha uzundur. Buna neden olan da bizim atmosferimizin güneş ışınlarını kırması dolayısıyla doğmadan bize onu gösterir, battıktan sonra dahi yine bize onu göstermesinden kaynaklanır.

Son Zamanlarda Güneş Neden Ünlü Oldu?

 Ethem DERMAN
 19 Mart 2012

Resim 1’de 2012 yılı Şubat sonuna kadar gözlenmiş güneş leke sayıları görülüyor. Düz çizgi daha sonraki tahminleri gösteriyor. Kesikli çizgiler ise yapılan tahminde artı-eksi hataları göstermektedir. 23. çevrim ile bu çevrimi lütfen kıyaslayın. Bugünlerde bol miktarda güneş patlamaları ile ilgili haber okuyorsunuz. Evet güneş etkinliği yine maksimumda yani bol miktarda leke çıkıyor ve bu etkin alanlarda meydana gelen patlamalar gözleniyor. Bunların sonucunda da kutup ışınımları tüm güzellikleri ile boy gösteriyor. Güneş patlamalarının insan üzerine etkileri bu haberlerde bilim insanları tarafından dile getiriliyor hatta şarlatanlar bu patlamalar sonucu kıyamet kopacağını bile söylüyorlardı. Peki 11 yıl öncede güneş etkinliği yine maksimumdu ama bu ortada kadar haber yoktu, neden acaba?

Mitolojik Savaş Tanrısı Çok Yakınımızda

 Ethem DERMAN
 2 Mart 2012

Mars yarın, yani 3 Mart 2012 günü karşı konumda. Bir anlamda Güneş-Yer-Mars aynı çizgi üzerinde ama yer ortada yer oluyor. Bunun anlamını aşağıdaki şekle bakarak çıkarabiliriz. Akşam Güneş battığında, üçü aynı hizada olduğundan Mars doğudan yeni doğuyor olacak ve gece yarısı tam tepemizde bulunacak. Genellikle bu durumda Mars Yer’e en yakın konumu yöresindedir. İki gün sonra 5 Mart’da Yer’e en yakın ve parlaklığı maksimum olacak. Bize uzaklığı ise 100.78 milyon km. Bu durumda Mars, teleskopta açısal boyutu büyük gözükür ama her yıl İnternet’ten gelen mesajda olduğu gibi Ay büyüklüğünde değil, gözümüz o büyüklüğü fark edemez.  Bize yine kırmızı bir yıldız gibi gözükecek. Mars’ı seyretmek ve onun fotoğrafını çekmek için eğer havalar izin verirse en güzel günlerdeyiz.

Bokböceği ve Gökyüzü

 Ethem DERMAN
 25 Ocak 2012

Benim çocukluğumda yazları gittiğimiz Namrun Yaylası’nda bu böceği çok gözlemişimdir. İlginç bir şekilde hayvan gübresini yusyuvarlak hale getirir ve onu bir yerlere yuvarlayarak götürmeye çalışırdı. Çocuk aklımla en şaşırdığım konu ise nasıl o denli ideal küreyi yapabildiğiydi. Tabii bir de ismi çok ilginçti, şimdi bakıyorum da İngilizcede de aynı isimle anılıyor, “dung beetles”. İlk kez ITK Gökevini yöneten Alper Ateş’ten duymuştum bokböceğinin eski Mısırlılarda çok önemli bir sözde tanrıyla özdeşleştiğini. Yeni okuduğum bir haber dolayısıyla bu ilginç konuyu tekrar Wiki’den çalışıp öğrenmem gerekti. Öğrendiklerimi son yapılan bir araştırma ile birlikte buradan size aktarmaya çalışacacağım.

Sayfa 1 ile 11