TAMSAT-Amatör Uydu Teknolojileri Derneği -

Farklı Dalgaboylarında Farklı Görüntüler: Centaurus A

 Ethem DERMAN
 11 Nisan 2012

Centaurus A, yere çok yakın eliptik bir gökadadır. Uzaklığı 12 milyon ışık yılı olan bu gökada radyo dalgaboylarında çok şiddetli patlamalar gösterdiği için etkin gökadalar sınıfına girer. Merkezinde çok büyük kütleli bir kara delik barındırır. İlk kez 1847 yılında Sir John Herschel tarafından güney yarımkürede gözlenmiştir. 160 yıl sonra bugün, onun soyadı ile uzayda dolaşan Herschel gözlem uydusu ile Centaurus A’nın gizemleri keşfedilmektedir.

Yüksek Uzay Hızlarına Sahip Yıldızlar

 Ethem DERMAN
 10 Nisan 2012

Bir önceki yazımda anlattığım yöntemle bulunan yıldızların uzay hızlarına gökbilimciler baktıklarında, genel olarak iki grupta toplandığını görmüşler. Ağır element bolluğu fazla olan genç yıldızlar, yaşlı yıldızlara göre daha düşük hızlara sahip. Yaşlı yıldızların yörüngeleri eliptik ve gökada düzlemi ile belirli bir açı yapmakta. Bu durum bize uzay hızlarının kimyasal bileşim ile çok yakından ilgili olduğunu gösterir.

Kara Delikler Yıldızları Yutarak mı Büyüyorlar?

 Ethem DERMAN
 10 Nisan 2012

Samanyolu dahil gökadaların bir çoğunun merkezinde, kütlesi milyon GK’nden başlayıp milyar GK’ne uzanan süper kara deliklerin varlığını bugün biliyoruz. Fakat bu kara deliklerin bu kadar kütleye nasıl ulaştıkları bilinmiyor. Bu konuda iki kuram var. Birincisi, bunlar oluştuklarında kütleleri çok büyüktü. Diğeri ise, zaman içinde büyük miktarda gazla çarpışarak veya onları yutarak büyüdüğünü ileri sürer. Son yapılan bir çalışma da, kara deliklerin kendilerine yaklaşan bir çift yıldızın bileşenlerini parçalayarak, onlardan birini […]

Yıldızların ve Güneş’in Uzay Hızları

 Ethem DERMAN
 10 Nisan 2012

Gökyüzünü incelediğimiz zaman yıldızların sabit, sadece gezegenlerin hareketli olduğunu görürüz. Bu durum sizi yanıltmasın. Aslında yıldızların da bir hareketi vardır ama kısa zaman içinde onları görmeyiz. Bir yıldızın uzay hızını hesaplayabilmemiz için üç parametreyi bilmemiz gerekiyor. Birincisi onların dikine hızı ki onu tayfını aldığımızda Doppler etkisinden hemen çıkarabiliriz. İkincisi öz hareketidir. Bunu ise, belirli bir zaman içinde gökyüzündeki koordinatlarında meydana gelen değişimden bulabiliriz. Üçüncüsü ise bize olan uzaklığıdır.

İlginç Kara Delik Arayışı

Gökbilimde önce kuramsal olarak varlığı saptanan, daha sonra da çeşitli gözlem teknikleri ile gözlenen kara delikler bilindiği gibi iki türlüdür. Birincisi, çok büyük kütleli bir yıldız patladığında geriye bir kara delik kalır. Bunun kütlesi 1 GK’den (GK = Güneş Kütlesi) başlar 30 – 40 GK’ne kadar uzanır. İkincisi, gökadaların merkezinde gözlenen kara delikler ki bunların kütlesi milyonlarca GK’dir. Evrende her şeyin büyüğü, küçüğü ve ortancası olduğuna göre bu iki tür […]

M9 Küresel Yıldız Kümesi

Fransız Charles Messier, bir kuyrukluyıldız avcısıydı. Fakat gökyüzünde kuyrukluyıldıza benzeyen öyle cisimler vardı ki onu ve diğer avcıları aldatıyordu. Bu benzer cisimler gökyüzünde hep aynı yerde dururken gerçek bir kuyrukuyıldız gökyüzünde hareket ederdi. Bunlardan kurtulmak için 110 cisim barındıran bir katalog yaptı. Amacı “bunlar kuyrukluyıldız değil sakın aldanmayın” demekti.

Curiosity (Merak) Şimdi Nerede?

 Ethem DERMAN
 4 Nisan 2012

26 Kasım 2011 günü “Curiosity” Mars Bilim Laboratuarı (Mars Science Laboratory, MSL) diğer adı ile “Merak” Florida’dan Atlas V 541 roketi ile uzaya fırlatıldı. Dünya ile Mars arasında yani gezegenlerarası ortamda 8.5 ay yol alıp 6 Ağustos 2012 sabahı kırmızı gezegenin üzerine konacak. 1 Nisan günü bu uzay aracı toplam 567 milyon km’lik yolun yarısını katetmişti. 126 gün sonra herhangi bir aksilik olmazsa Mars’daki çok büyük Rainer dağının eteğindeki Gale […]

Ülkemizdeki Işık Kirliliği

 Ethem DERMAN
 3 Nisan 2012

1992 ve 2010 yıllarında Avrupa’da ışık kirliliğinin nasıl arttığı açıklandı. Uzaydan gece çekilen bu fotoğraflardan beni ilgilendiren ülkemiz olduğu için onu kırpıp alt alta koydum. Bu iki görüntüyü kıyasladığınızda gelişen veya göç alan kentlerimizi görebilirsiniz. Bilime meraklı bir belediye başkanına zamanında “kent sokaklarının ışıklarını azaltıp yere doğru veremez misiniz?” dediğimde “her belediye başkanı kentini ışıl ışıl görmek ister” demişti.

Sayfa 20 ile 66« İlk...10...1819202122...304050...Son »