"Yük. Enrj.Astrofiziği" kategorisindeki yazılar:

Gökyüzünün Güzellikleri: Alev Bulutsusu

 Ethem DERMAN
 29 Temmuz 2012

İnsanlar fotoğraf keşfedildiğinden bu yana gözümüzün gördüğü bölgede fotoğraf çekmişlerdir. O nedenle çekilen ilk fotoğrafa bakarak bulutsuları bir şeylere benzetmişlerdir. Bu fotoğrafta aynı bulutsunun iki farklı dalgaboyunda çekilmiş fotoğrafını görüyorsunuz. Üstteki görsel bölgede, daha çok amatörlerin H-alfa dediği filtre baskın olmak üzere, ikincisi ise WISE teleskopu ile kırmızıöte bölgede çekilmiş yani gözümüzün duyarlı olmadığı bölge.

Farklı Dalgaboylarında Farklı Görüntüler: Centaurus A

 Ethem DERMAN
 11 Nisan 2012

Centaurus A, yere çok yakın eliptik bir gökadadır. Uzaklığı 12 milyon ışık yılı olan bu gökada radyo dalgaboylarında çok şiddetli patlamalar gösterdiği için etkin gökadalar sınıfına girer. Merkezinde çok büyük kütleli bir kara delik barındırır. İlk kez 1847 yılında Sir John Herschel tarafından güney yarımkürede gözlenmiştir. 160 yıl sonra bugün, onun soyadı ile uzayda dolaşan Herschel gözlem uydusu ile Centaurus A’nın gizemleri keşfedilmektedir.

Kara Delikler Yıldızları Yutarak mı Büyüyorlar?

 Ethem DERMAN
 10 Nisan 2012

Samanyolu dahil gökadaların bir çoğunun merkezinde, kütlesi milyon GK’nden başlayıp milyar GK’ne uzanan süper kara deliklerin varlığını bugün biliyoruz. Fakat bu kara deliklerin bu kadar kütleye nasıl ulaştıkları bilinmiyor. Bu konuda iki kuram var. Birincisi, bunlar oluştuklarında kütleleri çok büyüktü. Diğeri ise, zaman içinde büyük miktarda gazla çarpışarak veya onları yutarak büyüdüğünü ileri sürer. Son yapılan bir çalışma da, kara deliklerin kendilerine yaklaşan bir çift yıldızın bileşenlerini parçalayarak, onlardan birini yutarak büyüdüğünü ileri sürdü.

İlginç Kara Delik Arayışı

Gökbilimde önce kuramsal olarak varlığı saptanan, daha sonra da çeşitli gözlem teknikleri ile gözlenen kara delikler bilindiği gibi iki türlüdür. Birincisi, çok büyük kütleli bir yıldız patladığında geriye bir kara delik kalır. Bunun kütlesi 1 GK’den (GK = Güneş Kütlesi) başlar 30 – 40 GK’ne kadar uzanır. İkincisi, gökadaların merkezinde gözlenen kara delikler ki bunların kütlesi milyonlarca GK’dir. Evrende her şeyin büyüğü, küçüğü ve ortancası olduğuna göre bu iki tür arasında yani orta kütleli kara deliklerin (OKKD) varlığını araştırıyor gökbilimciler. Örneğin 100 – 1000 GK’nde kara delikler evrende var olmalıdır diyorlar.

1987A Süpernovasının Gizemi

Teleskopun keşfinden bu yana en parlak patlamalardan biridir bu süpernova. Hubble Uzay Teleskopu 1990 yılında uzaya yerleştiğinden bu yana 1987A sürekli gözetim altında. Süpernova 23 Şubat 1987 tarihinde patladı yani patlama kanıtı ışınlar bizim gözümüze geldi. Güney yarımküreden gözüken ve Samanyolu’muzun uydu gökadalarından biri olan bizden 168.000 ışık yılı uzaklıktaki Büyük Magellan Bulutu’nun bir yıldızıydı. O zaman gerçek patlama demek ki İ.Ö. (M.Ö.) 166.000 yıllarında meydana gelmiş.

Işıktan Hızlı Nötrinolar ve Yaşamın Cilvesi

 Ethem DERMAN
 23 Şubat 2012

Geçen yıl 22 Eylül’de bilim dünyasında nötrinolar ışıktan daha hızlı hareket ediyor diye müthiş bir haber çıktı. Bilimin yanlışını bulmak isteyenler de olayın üzerine atladı doğal olarak. Fizik kitapları yeni baştan mı yazılacaktı? Fizikçilerin çoğu yapılan deneyde bir hata olduğunu ileri sürdüler ama hatanın nerede olduğu bir türlü bulunamadı. Deneyi gerçekleştiren Opera projesindeki bilim insanları da ileri sürülen her hatanın, hata olmadığını kanıtladılar.

Kıyamet Senaryosu-1: 2012 Aralık ayında Süpernova Bizi Öldürecekmişşşşş!

 Ethem DERMAN
 4 Ocak 2012

Ben çocukken yaşamında okul yüzü görmemiş annem, bana kıyametin nasıl kopacağını anlatarak dinin önemini vurgulamaya çalışırdı. İşte derdi Adana kenti sudan gidecek, biz Tarsuslular ise yılandan gidecekmişiz. Yani kıyamet günü, Tarsus’da eski hamamda öldürülen yılanlar ülkesi kraliçesi Şahmeran’ın intikamını almak için her tarafı yılanlar saracak ve insanları sokarak öldüreceklermiş. Adana’yı da sular basacakmış kıyamet gününde. O zamanlar Seyhan Barajı yeni yapılmıştı ve gazetelerde eğer baraj patlarsa Adana 10 metre su altında kalacak türünden haberler vardı. Korkardım doğal olarak kıyametten. Ama bugünlerde annemin anlattığı gibi kıyamet senaryoları artık bölgesel değil her kavram gibi o da küresel oldu.

Sayfa 1 ile 11