Category Archives: ç. Yıldızlar
Başka Sistemlerde de Gezegenlerin Dansı Var
NASA’nın Kepler Uzay Gözlemevi 2009 yılının Mart ayında yörüngesine oturtuldu. O günden bu yana gökyüzünün sadece bir bölgesinde bulunan 156.000 yıldızın ışığını sürekli olarak kaydediyor. Kepler’in amacı Yer benzeri ötegezegenlerin keşfi. Eğer gezegen yıldızının önünden geçerken onun ışığını birazcık kessin Kepler onu hemen farkediyor. Bu şekilde bulduğu ötegezegenlerin sayısı epey fazla ama onların ötegezegen olarak kabul edilmesi için dönemsel olarak en az üç geçiş yapması ve daha sonra da dikine hız gözlemi ile ötegezegenin kütlesinin bulunması gerekiyor. Bu nedenle şu anda 1-2 geçiş yapmış olanlara “ötegezegen adayı” olarak bakılıyor ve bunların sayısı 2.000′den fazla.
Venüs, Jüpiter ve Hilal Ay Birarada
Uzun zamandır Güneş battıktan hemen sonra gökyüzünü süsleyen iki parlak cisim göğe bakanların ilgisini çekiyordu ama çoğu kişi bunların ne olduğunu bilmiyordu. Hatta UFO sananlar bile vardı. Güneşin battığı yöne daha yakın olanı Venüs, biraz daha sönük olan ve tepemizde yer alanı ise Jüpiterdir. 25 ve 26 Şubat tarihlerinde bu iki parlak cisme hilal şeklindeki Ay da eşlik edecek. 25 Şubat Cumartesi günü Ay, Venüsün hemen sağ altında yer alırken, Pazar günü her iki gezegenin arasında görünecektir. Fotoğrafta görülen ve hemen akşam güneş battığında batı yönündeki bu güzel buluşmayı kaçırmamanızı öneririm.
“Tanrının Gözü” Bulutsusu
Gezegenimsi bulutsuların içinde önemli bir yeri olan Sarmal (Helix) bulutsuya 2003 yılında Hubble ile alınan fotoğrafında “Tanrının Gözü” adı verilmiştir. Aslında bu benzetimler sadece gök cisimlerini unutmamak açısından önemlidir. Geçen yıl bulunan bir bulutsuya da “Tanrının Eli” demişlerdi, daha neler göreceğiz kimbilir. Sanırım gökyüzünde olan her cismin tanrı ile ilişkilendirilmesinden kaynaklanıyor. “Gezegenimsi bulutsu” ifadesine de takılmayalım, bundan 200-300 yıl önce teleskopla ilk bulunduklarında nokta kaynak olmayıp bir yüzey gösterdiği için o zamanlar gezegen sanılmıştır. Ancak gezegenle hiçbir ilişkisi olmadığı anlaşılmış, lakin isimleri öyle kalmıştır.
Çarkıfelek Gökadasındaki Süpernovanın Gizemi
Yazının başlığına bakarak bunun Mehmet Ali’nin çarkıfeleği olduğunu lütfen düşünmeyin, bu yüzünü bize dönmüş bir gökadanın adıdır. 2011 Ağustos ayında Büyükayı takımyıldızındaki Çarkıfelek (Pinwheel) gökadasında bir süpernova keşfedildi. Bulunan her süpernovaya bir kod adı verilir, bunun da adı 2011fe. En önemli özelliği bize çok yakın bir gökadada patlamasıydı. Öyleki 1987A süpernovasından sonra en yakın olanıydı, çünkü Çarkıfelek bizden sadece 21 milyon ışık yılı uzaklıktaydı. O kadar güzel parladı ki Ankara Üniversitesi Gözlemevi (AUG)’indeki teleskopla arkadaşlarım bu süpernovayı fotoğrafladılar.
Çok Önemli Bir Akanyıldız Yağmuru
Soldaki küçük resim hızı yavaş olduğu için gökyüzünde süzülerek giden bir Draconid resmi. Bu başlığı gördüğünüz zaman hemen önümüzdeki günlerde meydana gelecek Perseid akanyıldız yağmuru (AY) aklınıza gelmiş olabilir. Bu yıl en şiddetli anı 13 Ağustos’ta meydana gelecek olan bu AY maalesef o gün dolunay olduğu için ve üstelik ışık kirliliği içinde yaşıyorsanız pek görülemeyecek. O nedenle size Perseid AY’nu değil başka bir AY’ndan söz edeceğim. Dünyadaki tüm meteor amatörleri çok önem veriyorlar öyle ki, uçaktan ve Akdeniz’de bir gemiden bu AY’nu seyretmek için planlar yapıyorlar. Üstelik meraklıları ülkemize, Kapadokya’ya getirmek için birçok turizm firmaları tur düzenliyorlar.
Asteroid Bir Yıldızı Örtüyor
Bugün yani Salı gününü Çarşamba’ya bağlayan gece saat 01:26 yöresinde bir küçük gezegen (asteroid) TYC 2891-1502-1 kod adlı yıldızın önünden geçecek ve bu olay en iyi Türkiye’den gözlenecek. Bu bağlantıdaki sayfanın altına bakarsanız Ankara merkez olmak üzere hemen hemen tüm Türkiye’den bu olayı gözlemek mümkün olacak. Bu tür gökbilim olaylarını gözlemenin sonucunda ne elde ediliyor diye düşünebilirsiniz. En önemli olay asteroidin büyüklüğünü bulmak mümkün oluyor. Olay 4-10 saniye sürüyor, yani saniyeler mertebesinde. Dünyadaki tüm amatör astronomlar bu olayı şöyle gözlüyor.
TAMSAT-Bilim ekibi ile iletişime geçmek veya sosyal ağlardan takip etmek isterseniz sitede yer alan adres bilgilerimizi kullanabilirsiniz. Soru, öneri ve eleştirileriniz en kısa zamanda cevaplanacaktır. Size en kısa zamanda cevap gönderebilmemiz için lütfen gönderilerinizde ad, soyad ve e-posta bilgilerinizin doğruluğunu kontrol ediniz.
