Category Archives: g. Biyoloji

sr

Sirkadyen Ritmin İşleyişi ve Genetik Mekanizmaları

Geceleri uyuyamıyor musunuz? Diyabet şikayetiniz mi var? Peki neden yaşlandıkça uyku problemleri ve şikayetler artıyor? Bu sorunların sirkadyen ritim denilen günlük vücut ritminizden kaynaklandığını hiç düşündünüz mü? Bakın Doç. Dr. Satchin Panda ne diyor? “Geceleri saatimize yavaşlamasını söyleyen mekanizmayı kabaca biliyorduk, fakat sabahları bizi tekrar neyin aktifleştirdiğini bilmiyorduk. Onu henüz keşfettik, artık biyolojik saatin işlev bozukluklarının (malfunction) bizi nasıl yaşlandırdığını ve kronik hastalıklar geliştirdiğini daha derin bir şekilde araştırabiliriz”. İsterseniz sirkadyen ritminizin nasıl çalıştığına ve vücudunuzu nasıl etkilediğine, neden uyku problemleri yaşadığınıza, her sabah nasıl oluyor da aynı saatte çalar saat olmasa bile gözünüzü açabildiğinize, diyabet rahatsızlığında günün belli saatlerinde meydana gelen şeker-yağ dönüşümünden neyin sorumlu olduğuna, kanserde hücrelerin nasıl gelişeceğini ve bölüneceğini kontrol edenin ne olduğuna birlikte bakalım.  

gokmen

Gökmen Olmaya O Kadar da Özenmeyin!

Bu sözcüğe çok gülüyorum ama yine de astronot yerine kullanmaya devam ediyorum. Gökmenler uzayda sürekli antrenman yapmak zorundalar, ne zaman Uluslararası Uzay İstasyonundan (UUİ) bir video seyretmek isterseniz onların bisiklette sırılsıklam terlediğini görürsünüz. Neden? Çünkü çekimsiz (çok yanlış kullandığımız bir sözcüktür, uzayda her yerde çekim vardır, mikrogravite demek doğru ama dilim varmıyor) ortamda yeryüzünde yaşamadığımız bir çok hastalık başımızdadır. Bunların başında kas yorgunluğu, kemik erimesi, kan dolaşım bozukluğu gelir. Bu nedenle “uzay tıbbı” adı verilen yeni bir kavram olarak ortaya çıkmıştır. Bu konuda ABD ve Japonya çok ilerlediler ve önemli çalışmalar yapmaktadır. Uzaya gitmiş 27 NASA gökmeni üzerinde yapılan son bir çalışmada onların gözlerinde ve beyinlerinde de hasar oluştuğu saptanmış.

skarabe

Bokböceği ve Gökyüzü

Benim çocukluğumda yazları gittiğimiz Namrun Yaylası’nda bu böceği çok gözlemişimdir. İlginç bir şekilde hayvan gübresini yusyuvarlak hale getirir ve onu bir yerlere yuvarlayarak götürmeye çalışırdı. Çocuk aklımla en şaşırdığım konu ise nasıl o denli ideal küreyi yapabildiğiydi. Tabii bir de ismi çok ilginçti, şimdi bakıyorum da İngilizcede de aynı isimle anılıyor, “dung beetles”. İlk kez ITK Gökevini yöneten Alper Ateş’ten duymuştum bokböceğinin eski Mısırlılarda çok önemli bir sözde tanrıyla özdeşleştiğini. Yeni okuduğum bir haber dolayısıyla bu ilginç konuyu tekrar Wiki’den çalışıp öğrenmem gerekti. Öğrendiklerimi son yapılan bir araştırma ile birlikte buradan size aktarmaya çalışacacağım.

Böcek Morfolojisi

TAMSAT – Genç Takımı A.E.D Grubunun Gratosferya-II Projesi kapsamında, araştırma alanları ile ilgili bazı konuları bilgilendirme ve eğitim amaçlı olarak yayınlamaya kadar verdik. İlk konumuz “Böcek Morfolojisi”. Morfoloji kelimesi, birden fazla anlam taşısa da; biyoloji bilimine göre “bir organizma veya organizma bölümünün biçimini incelenmesi”ni ifade etmektedir. Diğer yandan bitki ve hayvanların sınıflandırılmasında, pek çok hastalığın tanımlanmasında morfolojik inceleme vazgeçilmez bir yöntemdir.